Data modyfikacji:

Polskie zabawy i zwyczaje wielkanocne

Święta Wielkanocne, zarówno w Polsce, jak i w innych krajach chrześcijańskich, są uważane za jedne z najbardziej uroczystych i radosnych świąt. To czas, w którym obrzędy religijne i tradycja ludowa połączyły się w jedno, ukazując swój koloryt w różnorodnych zwyczajach kultywowanych przez pokolenia. Poznaj polskie zabawy i zwyczaje wielkanocne.

Palemki

Niedziela Palmowa rozpoczyna obchody Wielkiego Tygodnia - upamiętnia ona wjazd Jezusa do Jerozolimy. Dawnymi "palemkami" były rózgi wierzbowe bądź trzcinowe ozdabiane najpierw gałązkami bukszpanu, mchem, ziołami, a później kwiatami i wstążkami. Po poświęceniu palm "biło się" nimi domowników oraz zwierzęta gospodarskie, co miało zapewnić szczęście na cały rok oraz chronić przed chorobami. Taką poświęconą palmę należało zatknąć za święty obraz lub ustawić w oknie, by chronić dom przed nieszczęściem, uderzeniem pioruna, a nawet złośliwymi sąsiadami. Natomiast połknięcie bazi wróżyło zdrowie i bogactwo.

Świąteczne porządki

Wielkanoc symbolizuje odrodzenie, zatem także gospodarstwa musiały być przygotowane na nadejście nowej pory. Sprzątanie domostw i obejść miało znaczenie symboliczne - dawne zamiatanie to wymiatanie chorób, zła i zimy.

Topienie Judasza

W Wielką Środę chłopcy robili ze słomy i starych ubrań kukłę, którą wlekli po wsi, a każdy mógł ją tłuc i wyzywać. Następnie topiono "Judasza" w stawie. Symboliczny wyraz tej tradycji był taki, iż sprawiedliwości stało się zadość.

Topienie Judasza; źródło: http://www.nowiny24.pl; http://www.konstancin24.eu

Wielkie Grzechotanie

W Wielki Czwartek zgodnie z tradycją milkną dzwony kościelne. Dla młodzieży było to okazją do wyganiania Wielkiego Postu: można było biegać z kołatkami, po to by psocić, hałasować i straszyć przechodniów. Gdziniegdzie nawet obecnie w Wielkim Tygodniu dzieci otrzymują grzechotki.

Pogrzeb żuru i śledzia

W dawnych czasach do spraw postu podchodzono bardziej rygorystycznie niż obecnie: nie wolno było jeść mięsa, wędlin, cukru, a nawet nabiału. Na stołach gościł więc najczęściej żur i śledzie. W Wielki Piątek na znak rozpoczęcia okresu radości i zabawy wylewano na ziemię sagany żuru, a śledzie przybijano do drzew - za karę, że przez sześć tygodni „wyganiały” mięso z jadłospisu.

Święconka

Wielka Sobota to dzień święcenia pokarmów i duchowego przygotowania na zmartwychwstanie Jezusa. Dawniej ksiądz odwiedzał domostwa, by święcić wszystkie przygotowane potrawy. Później „święcone” zostało zminimalizowane do pojemności koszyka, z którym wierni przychodzą do kościoła. Według tradycji muszą się w nim znaleźć takie produkty jak np. jajka - symbol rodzącego się życia, chrzan - symbol goryczy Męki Pańskiej i siły, chleb - symbol przemiany oraz sól i pieprz - symbol ochrony od złego. Po święceniu nie powinno się już sprzątać ani gotować.

Obmycie twarzy

Zwyczaj nakazywał, aby dziewczęta umyły twarz wodą, w której gotowały się jajka na święconkę. Czynność ta miała skutkować znikaniem piegów i innych mankamentów urody. Niestety nie wiemy, jak ze skutecznością ;)

Lany Poniedziałek

Śmigus–dyngus to zwyczaj polewania wodą wszystkich i wszędzie. Panienkom, które zostały porządnie zmoczone, wróżono szybkie zamążpójście. Natomiast te, które się za oblanie obraziły, nie miały na to szans. Dawniej były to jednak dwa osobne zwyczaje: Śmigus – od smagania po gołych łydkach witkami wierzbowymi lub polewania wodą; Dyngus – młodzi chłopcy chodzili od chaty do chaty i w zamian za śpiew oraz zabawę otrzymywali „wykup” w postaci jajek, wędlin, ciast, a nawet pieniędzy. Niekiedy chodzono z kogutem żywym, następnie drewnianym. Stąd też śpiewana wtedy piosenka:

Wieziemy tu kogucika, Dajcie jajek do koszyka, Dajcie jajek choć ze cztery, A do tego ze dwa sery: Dla kogucika.

Duży wybór zabawek na Śmigusa-dyngusa znajdziesz TUTAJ.

Wielka Niedziela

W Dzień Zmartwychwstania Pańskiego wszyscy udawali się na mszę rezurekcyjną, po niej zasiadano do uroczystego śniadania, podczas którego dzielono się jajkiem. Na udekorowanym odświętnie stole musiały znaleźć się takie potrawy jak: żurek/barszcz, biała kiełbasa, wędzona szynka, ćwikła z chrzanem, babka wielkanocna, mazurek, pascha, kołacz oraz sernik. Po śniadaniu następowała wspólna zabawa: szukanie ukrytej niespodzianki, tzw. szukanie zająca bądź pisanek.

Autor: Sylwia Stwora
wrotki

Wrotki czy rolki? Które wybrać?

2020-08-17
Co było pierwsze: wrotki czy rolki? Nie ulega wątpliwościom, że buty z czterema, równolegle ustawionymi kółkami pojawiły się najpierw. Później świat poznał rolki, które na długi czas zdeklasowały swoje starsze siostry. W ostatnim czasie, wrotki ponownie wracają do łask. Na co lepiej się zdecydować? Kto powinien skorzystać z szaleństw na rolkach, a komu lepiej przysłużą się klasyczne wrotki?
Strój na paintball

Jak ubrać się na paintball?

2019-05-13
Pytanie o to, jak ubrać się na paintball, obok tego dotyczącego kwestii stopnia odczuwania bólu po dostaniu kulką wypełnioną kolorową farbą, najczęściej trapi o...
O tym pamiętaj jadąc na festiwal! Poradnik dla uczestnika letniej imprezy muzycznej

O tym pamiętaj jadąc na festiwal! Poradnik dla uczestnika letniej imprezy muzycznej

2016-05-31
Wielkimi krokami zbliża się sezon festiwalowy. Tego lata w Polsce odbędą się wielkie imprezy, takie jak: Orange Warsaw Festival, Open’er Festival, Przystanek Wo...
Bitwa na poduszki? Czemu nie?

Bitwa na poduszki? Czemu nie?

2016-05-30
Masz ochotę wrócić na chwilę do dzieciństwa? Brakuje Ci prawdziwie kreatywnej zabawy? Całe szczęście także do Polski dociera moda na gry miejskie, takie jak wie...
spotting

Jestem spotterem. Czym jest spotting?

2016-05-18
Nietypowym hobby, które zyskuje coraz większą popularność w naszym kraju jest tzw. spotting. Jego fanów - spotterów, często można spotkać nieopodal lotnisk czy ...
dzień matki - jak go spędzić

Dzień Matki - spędź go ze swoją mamą

2016-05-17
Tegoroczny Dzień Matki zbiegł się z ruchomym świętem Bożego Ciała. Z tego powodu sporo zazwyczaj wybieranych atrakcji nie będzie dostępne. Jak spędzić dzień ze ...